Heimansgroeve, Kwarts-/Cottesergroeve, Kamp-/Jongmansgroeve

[Frank de Wit]

Er zijn bij Epen nog een aantal geologisch/mineralogisch interessante plekken; vnml natuurmonumenten... (http://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebieden.jsp?n=35908)
die het waard zijn een keer bezocht te worden.

de 'Heimansgroeve', de 'Kwartsgroeve/Cottesergroeve' en de 'Kampgroeve/Jongmansgroeve' (Zandsteen/kwartsit)

http://www.ivn-limburg.nl/content/afdelingen/zuid/gulp_en_geul/verslagen/heijmansgroeve_2003.htm
http://www.wandelpaden.com/Rubriek4a.html
http://www.natuurinformatie.nl/ndb.mcp/natuurdatabase.nl/i000523.html
foto: http://home.tiscali.be/vic.vandyck/terugblikken/Terugblik%20_het_geuldal%202%20februari%2003.htm
HEIMANSGROEVE
Ten zuidoosten van Epen ligt in het Geuldal enigszins verscholen achter hoogopgeschoten struiken dichtbij de Belgische grens een kale steile wand, die zich over een lengte van 75 meter uitstrekt: de Heimansgroeve. Een geologisch begrip. Hier zijn afzettingen ontsloten uit het Boven-Carboon. De platen leisteen werden oorspronkelijk in zee afgezet als klei. Vele miljoenen jaren later werden de inmiddels verharde lagen geplooid. Zichtbaar zijn naar bovenliggende plooien: anticlinalen en dalvormige plooien: synclinalen. Op de leistenen zijn bovenin de groeve zandsteenbanken aanwezig die mogelijk in een kustklimaat zijn gevormd. Men vindt hier ook plantaardige fossielen en resten van schelpdieren, schaaldieren en weekdieren.

Niet ver van de Heimansgroeve liggen nog twee interessante Carboonontsluitingen. De Kampgroeve, die achter de Heimansgroeve ligt, is te bereiken via het pad dat langs de Bellet Beek omhoog loopt. Men ziet er geplooide zandsteenafzettingen uit het Boven-Carboon. Hier werd zandsteen gewonnen ten behoeve van boerderijen en andere gebouwen in de buurt. Iets verder stroomopwaarts langs de Geul ligt de Kwartsietgroeve, die te bereiken is via een voetpad dat zich rechts afsplitst van de weg die hier stijgt in de richting van Cottessen. In deze groeve werd ook op grote schaal zandsteen gewonnen. De zandkorrels zijn hier door kiezelzuur verkit en verworden tot zeer harde kwartsieten. De Geul stroomt hier door een landschap van mergel, zandsteen, leisteen, krijt en löss. Dankzij deze diversiteit aan grondsoorten komen hier ook veel bijzondere planten voor, zoals het zinkviooltje, de bosrank en verschillende soorten orchideeën.

COTTESSEN
Wie nog niet genoeg heeft gekregen van de ontsluitingen in de Heimansgroeve, de Kampgroeve en de Kwartsietgroeve, moet zijn geologische ontdekkingstocht nog even voortzetten om kennis te maken met een ander gesteente. De weg er naar toe loopt door Cottessen naar boven tegen de dalwand van de Geul op. Het grootste gedeelte van de route gaat door een mooie, holle weg, waar hier en daar een vlaag van de gesteenten zichtbaar zijn, waaruit de ondergrond bestaat. Meestal echter worden ze gecamoufleerd door de rijke plantengroei. Na enige tijd ziet men een duidelijke ontsluiting van een wit gesteent. Het is de zogenaamde Gulpense kalksteen. Bij de wegsplitsing die spoedig volgt, onder een prachtige eik, ziet men in de wand van de holle weg een tamelijk goede ont-sluiting van zandgesteente. De zandkorrels zijn veel minder verkit dan in de andere groeven en bevatten kleine, donker-groene tot zwarte korreltjes, die de wand een enigszins groene kleur geven. Het gaat hier om het Vaalser groenzand, waarin zich het mineraal glauconiet bevindt. Heeft men geluk dan kan men in de wand ook enkele fossielen vinden: Steenkernen van schelpen.

Eli Heimans en de Heimansgroeve
Eli Heimans (1861 - 22 juli 1914) Nederlands onderwijzer en natuurbeschermer, werd in 1861 geboren in Zwolle als zoon van Jacob Heimans. In 1882 vestigde hij zich als jonge onderwijzer in Amsterdam. Hij ontdekte de natuur vlak buiten de stad. Doordat hij een uitstekend waarnemer was en goed kon leren, groeide zijn kennis van planten en dieren snel. Bovendien had hij ook belangstelling voor geologie. In 1911 verscheen het door Heimans geschreven boekje In het Krijtland. Hierin beschreef hij naast de levende natuur van Zuid-Limburg, ook de geologische verschijnselen. Zo wees hij een plaats aan waar grondlagen uit het carboon aan de oppervlakte komen. Deze plaats, vlak bij Epen, wordt nu de Heimansgroeve genoemd worden. Het is een geologisch monument waar gesteente meer dan 270 miljoen jaar oud aan de oppervlakte komt. Deze leisteen is destijds gevormd uit lagen zeeklei maar ook is er kolenzandsteen ontstaan. Van rechts naar links is er een soort golvende lijn in het gesteente. Door de enorme krachten van de verschuiving van de aardkorst, is de steenlaag geplooid geraakt. Rechts in de dalwand van de Heimansgroeve is een soort inham, de steenkoolgrot. Hier heeft Heimans zijn onderzoekingen gestart. Waarschijnlijk is de grot aan het einde van de vorige eeuw ontstaan toen men hoopte hier steenkool te kunnen winnen.
zie ook http://nl.wikipedia.org/wiki/Eli_Heimans

meer over vondsten van kwarts-xx: http://www.mineralienatlas.de/forum/index.php/topic,5225.0.html

[Jean Pierre Pihay]

Ik heb al een paar maal een wandeling gegidst in deze omgeving.
Interessant om weten is ook dat er boven de heimansgroeve een seismologisch meetstation staat. Er bestaat een Nederlandse website waar men de metingen van dit (en andere) stations kan bekijken.
Spijtig genoeg weet ik de url er niet meer van.
JP

[Maurice de Graaf]

http://www.knmi.nl/onderzk/seismo/

En dan 'live seismogram kiezen

[Frank de Wit]

dus als er iemand daar kwarts gaat lopen hakken in het bos
dan denkt het knmi dat er een nieuwe aardbeving in Limburg plaatsvindt  

ps: das effe vet balen voor jullie... ik heb ff internet toegang geregeld bij mijn moeder in frankrijk hehehe

[Kris Vanderschot]

dus je bent helemaal geen enkele weken weg van het forum?
pfffffffffffffffff

[Frank de Wit]

ik heb zeker 10 boeken mee kriske... hier in de tuin met een boek, vet uitzicht, zwembad, veronique in bikini, glaasje wijn, beetje stokbrood en boursin is veeeeel beter dan dit forum man   heeeeeel misschien kijk ik eventjes 1x/dag maar vanavond eerst BBQ, vanmiddag wijntje happen in Cahors, beetje wandelen in het bos met de hond, donderdag le quatorze juillet, dus weer wijn, zaterdag naar Mas Dieu Azurietjes zoeken; jullie gaan mij heeeel weinig zien hier hehehe

[David Nieto]

Ja, dat is het Lot:-)

[Kris Vanderschot]

als het zo zit, dan begrijp ik dat wel , dan zou ik er nie opkomen.. .
lekker lui in het zwembad liggen is beter ja

[Frank de Wit]

vandaag even naar de Heimansgroeve gelopen vanaf Epen met dog&vero
leuk man, er zitten zelfs echte 'kluften' met kleine quarz-xx, in .nl !
nou ja, kwartsbandjes dan, met 1-2 mm kleine maar heldere xx
maar toch geinig voor ons platte landje...
het is een natuurmonument dus ik heb wat foto's gemaakt en verder alles laten zitten in de wand, ga maar kijken dus, het zit er nog steeds

[Frank de Wit]

link is vernieuwd: http://www.knmi.nl/seismologie/
en meer uitleg http://www.knmi.nl/VinkCMS/explained_subject_detail.jsp?id=3251

[Bert de Ruiter]

Hallo allmaal,

Terug van mijn eerste werkweek in Zuid-Limburg. Hard gewerkt, flink gefietst en ook tijd gehad om te ontspannen. Ons appartement lag in het Geuldal in het buurtschap Plaat, even ten Zuid-Oosten van Epen.

Na werktijd heerlijk gewandeld in het Geuldal en wat getoerd met de auto door Zuid-Limburg. En natuurlijk op zoek gegaan naar de Heimansgroeve en de Cottessergroeve. Beide gevonden, maar ook nog een derde.

Ik heb even de topic van Frank over de Heimansgroeve e.o. doorgelezen en als ik zijn informatie goed lees, zou het hier om de Kampgroeve gaan. Deze is gelegen vlakbij, Zuid-Oostelijk van de Heimans groeve.

Camera was mee dus even wat plaatjes geschoten.

Bert

[Bert de Ruiter]

Even een compositiefoto gemaakt van de Heimansgroeve. Het is een combinatie van twee foto's.

Bert

[Bert de Ruiter]

Ook even een compositiefoto gemaakt van de Cottessergroeve.

[Bert de Ruiter]

Bij de Heimansgroeve en de Cottessergroeve, is het wel mogelijk om de wand van dichterbij te bestuderen. De wand van de Cottessergroeve vertoond een prachtig mooi kleurenpatroon, met verschillende groene -, grijze - en terracotta tinten.

Ook kun je heel goed de breuklijnen onderscheiden en de gelaagheid van het gesteente.

Bert

[Bert de Ruiter]

Het is trouwens wel een leuke wandeling om bij de Heimansgroeve e.o. te komen. De wandeling voert niet over netjes aangelegde paden, maar gewoon door de weilanden gelegen aan weerszijde van de Geul. Op sommige plaatsen loop je gewoon tussen de koeien door.

De weilanden zijn op dit moment leker modderig, zeker als gevolg van de regen aan het begin van de week. Sommige stukken zak je tot over je enkels in de modder en als je even niet goed oplet, sta je tot over je enkels in een authetieke biologisch dynamische groene Limburgse vlaai. Deze worden door de rondlopende koeien geheel belangenloos ter beschikking gesteld.